Machineverordening 2027: de gebruiksaanwijzing mag digitaal
Op 20 januari 2027 vervangt de machineverordening de Machinerichtlijn. Een fabrikant mag de gebruiksaanwijzing dan digitaal leveren, onder voorwaarden. Wat dat betekent voor jou als serviceorganisatie of machinebouwer.
- Van toepassing vanaf
- 20 januari 2027
- Nieuw
- Verordening (EU) 2023/1230
- Vervangt
- Machinerichtlijn 2006/42/EG
- Gebruiksaanwijzing
- Mag digitaal, met papier op verzoek
Van richtlijn naar verordening
De Machinerichtlijn moest elk land eerst in eigen wetgeving omzetten. De machineverordening geldt rechtstreeks in de hele EU. Een van de zichtbaarste wijzigingen: de gebruiksaanwijzing hoeft niet meer op papier mee.
Onder de Machinerichtlijn ging de gebruiksaanwijzing in de praktijk op papier mee; een digitaal formaat noemde de richtlijn niet. Artikel 10, lid 7 van de verordening staat dat nu uitdrukkelijk toe.
Voor wie machines onderhoudt, betekent dat: steeds vaker geen map met handleidingen naast de machine, maar een verwijzing naar een website of QR-code van de fabrikant.
Machines die vóór 20 januari 2027 volgens de Machinerichtlijn in de handel zijn gebracht, vallen daar niet onder (artikel 52).
De voorwaarden voor een digitale gebruiksaanwijzing
Een fabrikant mag de gebruiksaanwijzing digitaal leveren als hij aan deze voorwaarden voldoet.
Vindbaar vanaf de machine
Op de machine staat hoe je bij de gebruiksaanwijzing komt. Kan dat niet, dan op de verpakking of in een meegeleverd document. Een QR-code of webadres ligt voor de hand.
Te printen, downloaden en bewaren
De gebruiker moet de gebruiksaanwijzing kunnen afdrukken, downloaden en opslaan op een eigen apparaat.
Minstens tien jaar online
Beschikbaar gedurende de verwachte levensduur van de machine, en in elk geval tien jaar nadat hij in de handel is gebracht.
Papier als de klant erom vraagt
Vraagt de gebruiker bij aankoop om een papieren versie, dan levert de fabrikant die kosteloos binnen een maand.
Veiligheidsinformatie op papier voor niet-professionals
Is de machine bedoeld voor niet-professionele gebruikers, dan gaat de veiligheidsinformatie die nodig is voor ingebruikname en veilig gebruik op papier mee.
In een begrijpelijke taal
In een taal die de gebruikers gemakkelijk begrijpen, zoals vastgesteld door het land waar de machine op de markt komt.
Wat betekent dit voor serviceorganisaties?
De verplichtingen liggen bij de fabrikant. Maar wie de machines onderhoudt, merkt het als eerste.
De handleiding staat online
Bij nieuwe machines zit straks vaker geen papieren handleiding. De klant moet hem kunnen vinden als er iets misgaat.
Vinden is nog geen oplossen
Een PDF van tachtig pagina’s helpt niet veel als de machine stilstaat. Wie belt, wil weten wat hij nu moet doen.
Ombouwen? Let op
Wie een machine substantieel wijzigt, geldt volgens artikel 18 zelf als fabrikant. Het gaat om wijzigingen die de fabrikant niet voorzag en die een nieuw gevaar opleveren of een risico vergroten.
Van digitale handleiding naar opgeloste storing
Conode gebruikt de handleidingen die je toch al digitaal hebt, en maakt ze bruikbaar op het moment dat de machine stilstaat.
- Een QR-code op elke machine, gekoppeld aan dat exemplaar en dat model.
- De klant opent de handleidingen die jij openbaar maakt, en kan de PDF bekijken en downloaden.
- Bij een storing krijgt hij de stappen uit die handleiding, met de pagina erbij.
- Technische handleidingen, schema’s en onderdelenlijsten blijven alleen voor je monteurs.
Wat Conode níet doet
Conode vervangt de officiële gebruiksaanwijzing van de fabrikant niet en neemt geen verplichtingen uit de verordening over. Die blijven bij de fabrikant, zoals:
- de inhoud en vertaling van de gebruiksaanwijzing
- de aanduiding op de machine waar die te vinden is
- het papieren exemplaar op verzoek
- de beschikbaarheid van minstens tien jaar
Vragen over de machineverordening
Vanaf wanneer geldt de machineverordening?
Verordening (EU) 2023/1230 is van toepassing vanaf 20 januari 2027 en vervangt dan de Machinerichtlijn 2006/42/EG. Een paar onderdelen gelden al eerder, zoals de regels voor aangemelde instanties.
Geldt dit ook voor machines die al bij klanten staan?
Nee. Machines die vóór 20 januari 2027 volgens de Machinerichtlijn in de handel zijn gebracht, mogen gewoon op de markt blijven (artikel 52). De nieuwe regels gelden voor machines die vanaf die datum in de handel worden gebracht.
Wie is verantwoordelijk voor de gebruiksaanwijzing?
De fabrikant. Importeurs en distributeurs moeten controleren dat de gebruiksaanwijzing bij de machine hoort en in de juiste taal is. Wie een machine substantieel wijzigt, bijvoorbeeld bij een ombouw, geldt volgens artikel 18 zelf als fabrikant.
Moet de klant nog een papieren handleiding kunnen krijgen?
Ja. Vraagt de gebruiker bij aankoop om papier, dan levert de fabrikant de gebruiksaanwijzing kosteloos binnen een maand op papier. Voor machines voor niet-professionele gebruikers gaat de essentiële veiligheidsinformatie altijd op papier mee. De voorgestelde wijziging Omnibus IV kan de termijn voor zo’n verzoek nog aanpassen.
Zorgt Conode ervoor dat we aan de verordening voldoen?
Nee. Conode helpt de klant de juiste handleiding te vinden en een storing op te lossen, maar vervangt de officiële gebruiksaanwijzing van de fabrikant niet. De verplichtingen uit de verordening blijven bij de fabrikant, importeur of distributeur.
Bronnen
- Verordening (EU) 2023/1230 betreffende machines (EUR-Lex)Artikel 10, lid 7 (gebruiksaanwijzing), artikel 18 (substantiële wijziging), artikel 52 (overgang) en artikel 54 (toepassing).
- Voorstel Omnibus IV, COM(2025) 504 (EUR-Lex)Wijziging van onder meer Verordening 2023/1230 (procedure 2025/0134(COD)). Voorlopig akkoord, nog niet formeel aangenomen.
Laatst bijgewerkt op . Deze pagina is algemene informatie en geen juridisch advies. Raadpleeg voor je eigen situatie de tekst van de verordening of een adviseur.
Zie het werken op een echte machine
In 30 minuten laten we de hele keten zien: scannen, zelf oplossen, melden en de werkorder in je eigen systeem.